Trung Quốc Bước Sang China 3.0 Với AI

Ngay từ khi câu chuyện tăng trưởng của Trung Quốc bắt đầu, nhiều cuốn sách đã nói về một khủng hoảng cuối cùng. Các lý do được nêu gồm đầu tư quá mức, nợ nần, thị trường bất động sản sụp đổ, đàn áp chính trị và nhu cầu dân chủ từ tầng lớp trung lưu đang lớn lên.

Ngay cả khi ấn tượng với tốc độ tăng trưởng nhanh của nước này, phương Tây vẫn tin mình sẽ tiếp tục thống trị chế tạo tiên tiến, còn Trung Quốc chỉ lắp ráp máy thu hình. Thực tế lại khác, khi nước này trở thành công xưởng của thế giới.

Quá trình đó có hai giai đoạn. Ban đầu, Trung Quốc tập trung vào hàng chế tạo giá rẻ vì lao động rẻ tạo lợi thế cạnh tranh, còn doanh nghiệp rời sang Đông Á để tìm lợi nhuận cao hơn.

Không có China 1.0, Donald Trump sẽ vẫn là một nhà phát triển bất động sản ở New York và Brexit có lẽ đã không xảy ra. Sau đó, Trung Quốc không bằng lòng chỉ làm hàng tiêu dùng giá rẻ mà đầu tư mạnh vào chế tạo cao cấp hơn, và China 2.0 phá vỡ ảo tưởng rằng nước này sẽ mãi là một nền kinh tế đang phát triển chỉ tạo ra sản phẩm hạng thấp.

Trung Quốc đã giành thị trường tấm pin mặt trời, trở thành nước dẫn đầu thế giới về pin và xe điện, và không còn phải nhập máy công cụ từ Đức vì nay có thể tự làm ra chúng. Sự trỗi dậy của Alternative für Deutschland được nêu là không nhỏ do mối đe dọa với việc làm trong ngành chế tạo của Đức.

Các phê phán của Trung Quốc cũng có phần đúng. Mô hình này dựa quá nhiều vào đầu tư và có công suất dư thừa, trong khi nước này sản xuất nhiều hàng hóa hơn mức có thể tiêu thụ trong nước do lương thấp và hệ thống phúc lợi tương đối ít hào phóng.

Vì thế, Trung Quốc chỉ có thể giữ mức tăng trưởng đủ để thất nghiệp không biến thành bất ổn xã hội nếu xuất khẩu lượng hàng dư sang phần còn lại của thế giới. Tại cuộc gặp gần đây của các bộ trưởng tài chính G20, nước này bị cô lập và chịu chỉ trích từ mọi phía vì không thúc đẩy đủ nhu cầu trong nước cho sản phẩm của mình.

Hiện Trung Quốc đang cạnh tranh với Mỹ để dẫn đầu cuộc đua phát triển AI. Tháng 7, startup Trung Quốc Moonshot ra mắt model Kimi K3, và chỉ hai ngày sau đã phải dừng nhận đăng ký mới vì nhu cầu quá lớn so với năng lực tính toán.