Quỹ Gates Sẽ Chi Ít Nhất 1 Tỉ Đô La Cho AI

Bill Gates viết trong báo cáo Goalkeepers 2026 rằng AI có thể là công cụ cân bằng, hoặc làm khoảng cách rộng thêm. Ông nói 12 đến 18 tháng tới sẽ quyết định AI chủ yếu có lợi cho những người đã có nhiều nhất hay đến được với những người có ít nhất.

Khoản tiền này sẽ được dùng cho công cụ dành cho người làm việc trong giáo dục, y tế và nông nghiệp. Một phần được dành để đưa các nguồn không phải tiếng Anh vào các tập dữ liệu lớn, để người phát triển có thể làm việc bằng các ngôn ngữ khác.

Gates cho biết hơn 90% dữ liệu dùng để huấn luyện các model ngôn ngữ lớn đầu tiên đến từ nguồn tiếng Anh. Ông nói điều đó khiến những người có thể hưởng lợi nhiều nhất từ AI lại được đại diện rất ít trong những gì các hệ thống này biết.

Ông cũng nêu số liệu về nhận dạng giọng nói. Ở tiếng Anh, tỷ lệ lỗi của các hệ thống hàng đầu dưới 6%, còn ở tiếng Yoruba, một ngôn ngữ ở Tây Phi, cùng hệ thống đó thất bại hơn 60% thời gian. Gates cho rằng một bản dịch tệ có thể tạo ra khác biệt giữa sống và chết trong một tình huống cấp cứu y tế.

Báo cáo cũng nêu một số dự án đang chạy. Ở các phòng khám trong mạng Penda Health tại Kenya, một trợ lý AI giúp nhân viên y tế chẩn đoán và định liều thuốc, và độ chính xác chẩn đoán tăng 16 điểm phần trăm.

Tại Sierra Leone, học sinh dùng công cụ Gemini Guided Learning có mức tăng học tập tới 1,7 năm trong một thử nghiệm kéo dài 8 tuần. Ở Ấn Độ, dịch vụ tư vấn AI MahaVISTAAR cho nông dân đã tiếp cận hơn 740.000 người và tốn cho chính phủ ít hơn 18 cent mỗi người.

Gates nói thị trường sẽ không tự sửa vấn đề này. Ông gọi thị trường là một động cơ đổi mới rất đặc biệt, nhưng là một công cụ rất tệ để bảo đảm cơ hội bình đẳng.