[Phần 3] Lên dàn ý và chi tiết nội dung sách

Đọc series 7 bài hướng dẫn cách viết sách kiếm tiền bằng AI

[Phần 1] Cách viết sách bằng AI để kiếm tiền và xây dựng thương hiệu cá nhân

[Phần 2] Cách xác định ý tưởng và đối tượng độc giả

[Phần 3] Lên dàn ý và chi tiết nội dung sách

[Phần 4] Cách viết nhanh và hiệu quả bằng AI

[Phần 5] Thiết kế bìa sách và dàn trang

[Phần 6] Xuất bản và phân phối: Đưa sách ra thế giới và kiếm tiền

[Phần 7] Marketing biến sách của bạn thành hiện tượng

Bố cục rõ ràng giúp bạn không bị lạc lối

Viết sách mà không có dàn ý chẳng khác nào leo núi mà không có bản đồ, rất dễ lạc trôi giữa rừng chữ. Vì vậy, trước khi hăm hở gõ từng dòng chữ đầu tiên, hãy lên một dàn ý thật đầy đủ.

Một cuốn sách hay luôn có cấu trúc mạch lạc, không phải kiểu “đang nói về AI thì bỗng chuyển qua chuyện… nấu ăn”. Hãy chia nội dung thành các chương và trong mỗi chương có nhiều mục nhỏ, như vậy độc giả không chỉ đọc dễ dàng mà còn cảm thấy cuốn sách của bạn có tổ chức rõ ràng.

Về độ dài, bạn cũng cần có kế hoạch chi tiết. Một bản thảo khoảng 50.000 chữ sẽ tương đương 100 trang A4 hoặc 250 trang sách khổ 13x20.5 cm. Nếu bạn định viết sách mà dài cỡ… ba bộ tiểu thuyết kiếm hiệp thì có lẽ bạn nên nghĩ lại.

Kết cấu chung của một cuốn sách

Một cuốn sách thường được chia thành ba phần chính hoặc nhiều hơn, và mỗi phần lại có nhiều bài nhỏ. Cấu trúc cơ bản sẽ bao gồm:

• Dẫn nhập: Độc giả cần được đưa vào một bối cảnh cụ thể trước khi đi sâu vào vấn đề. Không ai thích mở sách ra mà thấy ngay một tràng thuật ngữ khó hiểu như đọc tài liệu khoa học.

• Dẫn dắt câu chuyện: Nếu sách của bạn khô khan như giấy nhám, độc giả sẽ… chạy mất dép. Hãy kể chuyện, dùng ví dụ thực tế, hoặc thậm chí một chút hài hước để làm cho nội dung dễ tiếp thu.

• Tổng quát lại ý chính: Sau khi lôi kéo độc giả qua một chặng đường dài, hãy giúp họ nhớ lại những điểm quan trọng nhất. Đây là cách đảm bảo rằng sau khi đóng sách lại, họ vẫn còn nhớ nội dung chứ không phải chỉ nhớ mỗi… bìa sách đẹp.

AI có thể hỗ trợ gì trong việc lên dàn ý?

Ngày xưa, để lên dàn ý, tác giả phải ngồi vắt óc suy nghĩ hàng tuần. Ngày nay, AI có thể giúp bạn làm việc này trong… 30 giây.

AI có thể:

• Đề xuất độ dài hợp lý và cấu trúc tối ưu cho cuốn sách dựa trên chủ đề của bạn.

• Tạo bản tóm tắt nội dung theo yêu cầu, giúp bạn thấy tổng thể cuốn sách trông như thế nào.

• Kiểm tra tính logic của dàn ý, tránh việc bạn viết một chương về "Cách kiếm tiền bằng AI" rồi chương sau lại nói về "Chăm sóc da bằng thảo dược" (?!).

Bạn chỉ cần hỏi ChatGPT:

"Hãy giúp tôi lập dàn ý chi tiết cho một cuốn sách về [chủ đề của bạn]."

Nếu bạn muốn hình dung rõ hơn, hãy nhờ AI tạo bản đồ tư duy (mind map) để xem tổng thể các ý tưởng. Việc này giúp bạn không lạc trôi khi bắt tay vào viết.

Kết cấu từng phần, chương và bài trong sách

Kết cấu phần

Mỗi phần trong sách thường xoay quanh một chủ đề lớn, và bên trong đó có nhiều bài viết nhỏ hỗ trợ cho chủ đề đó.

Ví dụ, nếu bạn viết sách về kiếm tiền bằng AI, một phần có thể là “Những công cụ AI giúp bạn kiếm tiền”, và trong đó có các bài nhỏ như AI viết content, AI tạo hình ảnh, AI lập trình tự động.

AI có thể giúp bạn phân tích các sách cùng chủ đề, từ đó đề xuất một cấu trúc hợp lý nhất để bạn tham khảo. Nếu bạn không muốn mất thời gian tìm tài liệu, AI cũng có thể tìm nhanh các nghiên cứu, bài viết và số liệu liên quan để hỗ trợ bạn.

Cách làm:

Hỏi AI: "Các sách bestseller về chủ đề này có cấu trúc ra sao?" Yêu cầu AI tạo mind map để sắp xếp ý tưởng.

Kết cấu chương

Mỗi chương cần có sự liên kết logic, tránh tình trạng "mở sách đọc chương 1 nói về cách dùng AI kiếm tiền, chương 2 lại nhảy sang… nấu ăn bằng AI". Mỗi chương nên đi sâu vào một khía cạnh cụ thể của chủ đề chính.

AI có thể giúp bạn tạo tiêu đề hấp dẫn, thậm chí gợi ý cách mở đầu chương sao cho thu hút. Bạn chỉ cần nhập một câu lệnh đơn giản:

"Hãy viết đoạn mở đầu hấp dẫn cho chương về cách kiếm tiền bằng AI."

Sau khi viết xong, AI cũng có thể kiểm tra lại xem các chương có ăn nhập với nhau không, đảm bảo người đọc không cảm thấy như đang đọc nhiều bài viết rời rạc chắp vá lại.

Kết cấu bài viết

Một bài viết trong sách thường có ba phần chính:

Mở bài: Giới thiệu vấn đề, đặt câu hỏi thú vị hoặc kể một câu chuyện ngắn để thu hút độc giả.

Thân bài:

• Kể chuyện, đưa ra lập luận rõ ràng.

• Dẫn chứng bằng số liệu hoặc nghiên cứu thực tế để tăng tính thuyết phục.

• Dẫn dắt người đọc qua từng ý tưởng một cách mạch lạc.

Kết luận: Tổng kết vấn đề, kêu gọi hành động hoặc để lại một câu hỏi mở giúp độc giả suy ngẫm.

AI có thể giúp bạn:

• Viết phác thảo nội dung dựa trên ý tưởng thô của bạn.

• Gợi ý cách diễn đạt hấp dẫn, tránh việc viết một đoạn văn khô khan.

• Cung cấp dữ liệu và trích dẫn phù hợp, giúp nội dung trở nên đáng tin cậy hơn.

Cách làm: Dùng AI để viết bản nháp rồi chỉnh sửa theo phong cách của bạn.

Lưu ý quan trọng trước khi viết:

• Xác định rõ nội dung chính: Đừng để đến khi viết được nửa cuốn sách rồi mới nhận ra bạn không biết kết thúc như thế nào.

• Lập dàn ý sơ bộ: Một dàn ý tốt sẽ giúp bạn viết nhanh hơn, mạch lạc hơn, đỡ mất thời gian chỉnh sửa về sau.

• Ghi chú cách dẫn dắt và nối ý: Điều này giúp câu chuyện không bị rời rạc, đảm bảo người đọc không bị lạc lối.

Không viết ngay khi chưa có đề cương chi tiết: Nếu bạn viết tùy hứng, có thể bạn sẽ lạc trôi trong chính cuốn sách của mình.

AI có thể giúp bạn brainstorm ý tưởng, phân tích phản hồi từ độc giả (nếu bạn có bản nháp) và thậm chí gợi ý chỉnh sửa để nội dung hấp dẫn hơn. Cách làm:

• Dùng AI để tạo danh sách ý tưởng tiềm năng.

• Sử dụng AI để kiểm tra phản hồi trước khi xuất bản, giúp bạn biết đâu là điểm cần cải thiện.

—

Lên dàn ý là bước cực kỳ quan trọng khi viết sách, giúp bạn không bị mất phương hướng. AI có thể hỗ trợ rất nhiều trong việc này, từ tạo cấu trúc sách, gợi ý nội dung, kiểm tra logic, đến cung cấp tài liệu tham khảo.

Một khi bạn đã có dàn ý vững chắc, viết sách sẽ trở thành một hành trình thú vị hơn nhiều. Và quan trọng nhất, bạn sẽ không còn cảm giác “mình đang viết cái gì thế này?” nữa!