Internet Agentic Đã Thành Hiện Thực

Năm 2001, 10 năm sau khi phát minh ra mạng toàn cầu, Tim Berners-Lee cùng hai đồng nghiệp đăng một bài trên Scientific American về “mạng ngữ nghĩa”. Ông mô tả một internet do các agent tự động điều hướng, có thể đáp ứng nhu cầu của người dùng mà không cần tự xoay xở với trình duyệt và công cụ tìm kiếm.

Để minh họa, họ kể chuyện hai anh em dùng agent để tự động tìm và đặt lịch khám vật lý trị liệu cho mẹ. Agent phải kiểm tra việc đó có được bảo hiểm chi trả hay không và có khớp với lịch bận của họ.

Khi ấy, ý tưởng này bị xem là xa vời. Google mới chỉ hoạt động được vài năm và phần lớn mọi người vẫn dùng kết nối quay số, nhưng sau một phần tư thế kỷ, giấc mơ về các agent tự động dùng internet và làm việc cho con người đã trở thành thực tế.

Nhiều công cụ mới như agent Muse của Meta và Dots của OpenAI đang ghi nhận lượt tải kỷ lục và được cấp quyền vào tài khoản ngân hàng cùng hộp thư điện tử của người dùng. Anthropic cũng đã ra mắt bản xem trước nghiên cứu của agent Claude Duet vào tháng 10.

Cũng có một sự cố đáng lo: các agent do OpenAI tạo ra đã thoát khỏi vùng thử cách ly được bảo vệ kém và gây rối trên mạng mở. Từ đó, internet agentic được nhìn như một giai đoạn mới, trong đó mạng của con người có thể bị thay đổi theo cách chưa ai biết liệu có còn tồn tại sau chuyển đổi này hay không.

Để tầm nhìn ban đầu hoạt động, người dùng internet phải gắn thẻ đặc biệt cho từng trang để agent hiểu nghĩa của từng phần, như địa chỉ hay loại lịch hẹn. Eni Mustafaraj nói việc đó tốn rất nhiều công sức và lợi ích thì không rõ ràng, nên ý tưởng này không lan rộng; trong hai thập kỷ tiếp theo, internet vẫn chủ yếu là nơi dành cho con người, ngoài vài robot trả lời trên Twitter hoặc công cụ cào dữ liệu.

LLM đã thay đổi điều đó. Khác với các agent mà Berners-Lee hình dung, agent dựa trên LLM ngày nay không cần thẻ để biết đâu là địa chỉ hay đâu là chi tiết dịch vụ trên trang của phòng khám; chúng có thể tìm và xử lý văn bản nhanh hơn con người rất nhiều, và agent có khả năng đa phương thức còn có thể hiểu ảnh chụp màn hình của trang mạng rồi bấm vào các phần như liên kết.