Dùng AI Tạo Bài Báo Khoa Học Giả Để Thử Qua Mắt Nhà Xuất Bản

Đến năm 2025, ước tính 57% bài báo học thuật đã công bố có dấu vết có thể phát hiện của ảnh hưởng từ LLM, tăng mạnh từ 12% trong năm 2023. Hơn 12% phần phản biện của Nature Communications trong năm 2025 được xác định là hoàn toàn do AI tạo ra.

Cứ 40 bài báo có bằng chứng thống kê về việc dùng AI trong năm 2025 thì chỉ 1 bài được công bố chính thức. Vì vậy, các con số này nhiều khả năng còn thấp hơn thực tế. Một số ước tính cho rằng mỗi năm có hàng trăm nghìn ấn phẩm giả, thường do AI tạo ra.

Amanda Sulicz, quản lý liêm chính nghiên cứu của IEEE, nói rằng không chỉ hồ sơ khoa học bị đe dọa mà cả khoa học nói chung cũng bị ảnh hưởng. Bà cho rằng rác AI đang làm xói mòn niềm tin vào khoa học và mọi quy trình khoa học mà con người đã xây dựng suốt nhiều thế kỷ.

Để thử mức độ dễ hay khó của việc này, tác giả dùng ý tưởng giống cách viết code bằng câu lệnh tự nhiên để tạo một bài báo bịa hoàn toàn bằng AI. Tác giả cho phép mình ra câu lệnh nhiều lần trong giới hạn hợp lý, nhưng không được dùng các phiên bản trả phí mạnh nhất của LLM.

Tác giả chỉ dùng ChatGPT miễn phí, lúc đó là GPT-5.3/5.2 Mini, và Gemini 3 Flash. Tác giả cũng không được tự sửa kết quả đầu ra và không được nhờ người có kinh nghiệm ra câu lệnh hỗ trợ. Jenny Mahoney, biên tập viên điều hành của IEEE Access, cùng IEEE đã đồng ý cho một lần diễn tập để xem một bài do AI tạo ra có thể lọt qua hàng rào của tạp chí hay không.

Bài thử được chia làm 2 phần. Phần đầu là xem một người không có chuyên môn AI đặc biệt có thể dùng công cụ AI có sẵn để tạo ra một bài báo nghe có vẻ thuyết phục về một nghiên cứu chưa từng diễn ra hay không. Phần sau là câu hỏi lớn hơn: điều gì xảy ra khi các hệ thống AI tiên tiến không chỉ viết bài mà còn làm luôn phần nghiên cứu nền tảng.