Chuyên Gia Cho Rằng Lo Ngại 'quả Bom Nợ' Do Xây Datacenter AI Bị Phóng Đại

Bài viết phân tích cách các công ty như Meta thành lập thực thể riêng để xây datacenter, cho thực thể vay vốn từ nhà đầu tư và ngân hàng, rồi ký hợp đồng để công ty mẹ được sử dụng độc quyền cơ sở khi hoàn thành. Cách làm này khiến phần lớn nợ xây dựng không xuất hiện trong báo cáo tài chính của công ty mẹ.

Financial Times đưa tin tính đến tháng 12 năm 2025, các công ty công nghệ đã chuyển hơn 120 tỉ đô la chi cho datacenter AI ra khỏi bảng cân đối thông qua các công cụ tài chính như các thực thể mục đích đặc biệt. Goldman Sachs ước tính hyperscaler có thể chi 5.3 nghìn tỉ đô la cho AI và datacenter đến năm 2030 và cho rằng thị trường tư nhân ngày càng đóng vai trò quan trọng trong tài trợ cho việc xây dựng này.

Một số nhà phê bình lo ngại các công ty che giấu tác động nợ dài hạn và so sánh tình huống với Enron. Tác giả phản bác rằng, dù cần giám sát và đọc kỹ phần chú thích tài chính, nhưng khả năng xảy ra một vụ gian lận tương tự Enron ở mức độ gây sụp đổ thị trường là rất thấp.

Tác giả nhắc lại kinh nghiệm cá nhân với ngành dược thập niên 1980 và 1990, khi nhiều hãng dùng tài trợ ngoài bảng cân đối tương tự để phát triển sản phẩm. Nhiều khoản đầu tư không mang lại kết quả, nhưng nguy cơ được lan tỏa và không dẫn đến khủng hoảng thị trường giống như Enron.