Trung Quốc Siết Xuất Khẩu Model Trọng Số Mở Và 23 Công Nghệ AI

Bộ thương mại và bộ khoa học của Trung Quốc đã công bố bản cập nhật dự thảo cho danh mục công nghệ xuất khẩu bị cấm và bị hạn chế của nước này. Nhóm công nghệ bị nhắm tới trải trên nhiều mảng, từ model lớn đến agent, cụm tính toán và xử lý dữ liệu.

Các công cụ AI có thể tự viết hoặc tự sửa đổi phần mềm độc hại để tấn công hạ tầng thiết yếu, quân đội hoặc cơ quan chính phủ sẽ bị cấm xuất khẩu hoàn toàn. Một số công cụ AI dùng để tìm lỗ hổng phần mềm không bị cấm hẳn, nhưng sẽ chịu giới hạn xuất khẩu mới.

Với model lớn, kiểm soát xuất khẩu được áp dụng trong hai trường hợp. Trường hợp đầu là model được huấn luyện trên "dữ liệu quan trọng" của Trung Quốc, theo cách hiểu trong Luật An ninh Dữ liệu và các quy định liên quan, rồi cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu đó; dữ liệu công khai hợp pháp được miễn, và lượng rất nhỏ, tối đa 0.1%, vẫn được phép nếu dữ liệu đã được làm sạch trước, không bao giờ xuất hiện trong đầu ra của AI và không làm tăng đáng kể năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ cốt lõi của lĩnh vực đó.

Trường hợp thứ hai là các công nghệ cốt lõi phía sau model lớn, gồm trọng số, bản lưu, mã nguồn, kiến trúc và phương thức huấn luyện hoặc chạy suy luận. Các kiểm soát này có hiệu lực khi một model chạm mức 10^26 phép tính trong huấn luyện, có ít nhất 2 nghìn tỉ tham số hoặc nằm trong top 10 toàn cầu.

Việc xếp vào top 10 sẽ do giới chức xuất khẩu xác định dựa trên bảng xếp hạng công khai từ các đơn vị đánh giá trong và ngoài nước hoặc nền tảng ngành, xét hiệu năng tổng thể, các nhiệm vụ cụ thể, độ an toàn hoặc số liệu sử dụng toàn cầu. Dean W. Ball, trưởng bộ phận tương lai chiến lược tại OpenAI, nói động thái này không có nghĩa Trung Quốc đang đóng cửa model trọng số mở, nhưng cho thấy chính phủ nước này tạo ra khả năng đóng cửa các model trọng số mở trong tương lai khi muốn.

Ball cũng nói khung này là bản phản chiếu của kiểm soát xuất khẩu trọng số model mà chính phủ Mỹ đã áp dụng. Động thái này có thể khiến các công ty Mỹ dựa vào AI trọng số mở càng ưu tiên model trong nước thay vì lựa chọn từ Trung Quốc, còn châu Âu ở thế khó hơn.

Châu Âu đang đặt cược vào việc chạy model trọng số mở trên cloud trong nước để giữ độc lập, cùng với các công ty muốn đặt model kín hàng đầu trên server nội địa. Chiến lược đó sẽ khó giữ nếu các model mã nguồn mở tốt nhất đều đến từ Mỹ hoặc Trung Quốc và có thể bị cắt đứt bất cứ lúc nào bởi kiểm soát xuất khẩu.

Để không kìm hãm làn sóng mã nguồn mở trong nước, Trung Quốc đồng thời đưa ra quy trình nhanh. Việc công bố công nghệ AI bị hạn chế và trọng số dưới dạng mã nguồn mở sẽ đủ điều kiện để được cấp phép tự động. Điều tương tự cũng áp dụng với các công ty Trung Quốc tự vận hành trung tâm dữ liệu ở nước ngoài, thiết kế chip ở nước ngoài, nghiên cứu cùng đối tác nước ngoài hoặc giúp xây dựng tiêu chuẩn quốc tế; theo quy định của bộ, hàng xuất khẩu đủ điều kiện sẽ được thông qua ngay khi công ty nộp hồ sơ.