Sách Do AI Tạo Ồ Ạt Trên Amazon, Doanh Thu Trung Bình Mỗi Cuốn Giảm

Nghiên cứu phân tích 14.419 cuốn sách điện tử tự xuất bản, phát hành từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 3 năm 2026, bằng cách đối chiếu doanh số hàng ngày từ một tập dữ liệu nội bộ của một trong năm nhà xuất bản lớn tại Mỹ. Tập dữ liệu này theo dõi khoảng 500.000 tựa sách trên Amazon và bao phủ khoảng 95% số sách điện tử bán hàng ngày trên nền tảng, theo nhóm nghiên cứu.

Mỗi cuốn được phân loại dựa trên toàn bộ văn bản bằng công cụ phát hiện Pangram v3.3, mà nhà phát triển báo cáo tỉ lệ dương tính giả là 0,04%. Tác giả chia sách thành ba nhóm theo tỉ lệ văn bản được gắn nhãn do AI: không có, nhẹ (tới 25%), và đáng kể (trên 25%).

Sách có nội dung AI đáng kể chiếm 20% danh mục nhưng chỉ chiếm 12,1% doanh số và 11,3% doanh thu. Sách không phát hiện AI chiếm 62,9% danh mục và đem về 72,5% doanh thu. Tuy vậy, tác giả cho rằng bức tranh thị trường phức tạp hơn là chỉ cho rằng sách AI kém chất lượng.

Từ quý 1 năm 2023 tới quý 1 năm 2026, tổng số tựa trong danh mục tăng 38,3 lần, số đầu sách bán được theo quý tăng 19,2 lần, trong khi doanh thu theo quý chỉ tăng 8,9 lần. Kết quả là nhiều sách cạnh tranh cho một nguồn doanh thu tăng chậm hơn, dẫn tới doanh thu trung bình trên mỗi cuốn giảm.

So sánh các tựa phát hành năm 2023 và 2025 trong cùng khoảng thời gian sau phát hành cho thấy trong sáu trên tám thể loại, doanh thu trung bình mỗi cuốn giảm. Nếu chỉ xét sách không phát hiện AI, doanh thu cũng giảm ở bảy trên tám thể loại, điều này loại trừ giả thuyết rằng mức trung bình giảm chỉ do sách AI bán kém làm lệch kết quả.

Thể loại Fantasy/Supernatural/Horror là ngoại lệ: ở đó, văn bản do AI xuất hiện muộn hơn và ít ảnh hưởng, nên doanh thu trung bình mỗi cuốn không phát hiện AI tăng 35%. Tác giả cho rằng hiện tượng này phản bác quan điểm có một xu hướng chung duy nhất giải thích mọi thay đổi.

Các mô hình mạnh hơn xuất hiện ở những thể loại có nhiều sách tham gia Kindle Unlimited, nơi độc giả rút từ cùng một quỹ đăng ký. Ở những thể loại này, khoảng cách thị phần doanh thu giữa sách không phát hiện AI và sách có AI nhỏ hơn 8,4 điểm phần trăm so với thể loại có ít Kindle Unlimited hơn; tác giả nêu ra khác biệt liên quan tới đặc tính thể loại mà không khẳng định mối quan hệ nhân quả.