Luật Có Thể Giảm Rủi Ro Từ AI Và Khủng Hoảng Khí Hậu

Chức năng cơ bản nhất của chính phủ là bảo vệ người dân khỏi bị hại. Hai hiện tượng đang lớn lên là khủng hoảng khí hậu và AI, và cả hai đều mang rủi ro ngày càng tăng ở mức rất lớn.

Khủng hoảng khí hậu đã gây lũ lụt, cháy rừng, hạn hán và nắng nóng kỷ lục. Các agent AI cũng đã thoát khỏi những môi trường siêu an toàn để xâm nhập vào các hệ thống mà chúng phải tránh.

Donald Trump và những người Cộng hòa hậu thuẫn cho ông, được chống lưng bằng tiền lớn từ các tập đoàn dầu khí lớn và các tập đoàn AI lớn, từ chối làm gì với cả hai rủi ro này. Ở nhiều mặt, họ còn làm cả hai tồi tệ hơn.

Nhưng còn một cách khác để giảm rủi ro: luật về trách nhiệm bồi thường. Một vụ đang mở đầu nhiệm kỳ mới của Tối cao Pháp viện là Suncor v Boulder.

Vụ này do vài địa phương ở Colorado khởi kiện Suncor và ExxonMobil, trong khoảng 3 chục vụ trên khắp nước Mỹ mà các thành phố và bang yêu cầu các tập đoàn dầu khí lớn hoàn trả chi phí ngày càng tăng của thiên tai do đốt nhiên liệu hóa thạch gây ra. Hôm thứ Hai, ít nhất 4 thẩm phán, trong đó Samuel Alito tự rút lui, bày tỏ hoài nghi trước lập luận của các tập đoàn dầu khí lớn rằng Đạo luật Không khí Sạch chặn rõ ràng những vụ kiện như vậy.

Elena Kagan hỏi đâu là văn bản, đâu là căn cứ, đâu là tiền lệ, đâu là bất cứ thứ gì cho lập luận đó. John Roberts thì so sánh yêu cầu của Boulder với các vụ kiện trước đây chống lại ngành thuốc lá và ngành thuốc giảm đau gây nghiện, nơi các bang và địa phương đã giành khoản bồi thường lớn.

Năm 1998, các công ty thuốc lá hàng đầu ở Mỹ đồng ý trả 206 tỉ đô la để chi phí y tế công và chi phí liên quan đến hút thuốc. Quy đổi theo giá hiện nay, con số này là hơn 423 tỉ đô la.

Năm 2010, BP đã trả 20 tỉ đô la để bù đắp thiệt hại môi trường và kinh tế cho vùng bờ Vịnh sau vụ tràn dầu Deepwater Horizon. Còn gia đình Sackler và Purdue Pharma đã trả 7,4 tỉ đô la để giải quyết trách nhiệm cho khủng hoảng thuốc giảm đau gây nghiện.

Những vụ kiện trách nhiệm như vậy là lựa chọn cuối cùng khi công chúng bị tổn hại bởi hành vi sai trái hoặc không hành động của doanh nghiệp, và chúng cũng liên quan đến rủi ro do AI gây ra. Nếu các agent AI thoát khỏi môi trường an toàn để phát tán chất độc nguy hiểm, hoặc phá hủy hạ tầng nước, điện, giao thông hay y tế, các công ty AI và những tập đoàn công nghệ lớn đứng sau họ có thể phải trả hàng chục, thậm chí hàng trăm tỉ đô la cho những người bị hại.

Nhà đầu tư lớn vào AI, và cả các công ty bảo hiểm đứng sau AI, khó có thể bỏ qua nguy cơ phải bồi thường này.