Các Model AI Trung Quốc Lặp Quan Điểm Nhà Nước Trong Bài Kiểm Tra

Aleph Alpha đã thử các model của Alibaba (Qwen), DeepSeek và Moonshot AI (Kimi) trong một bài kiểm tra do công ty tự xây dựng. Bài này gồm 967 chủ đề cấm được chọn tay, như Tiananmen, Taiwan và Xinjiang.

Hệ thống chấm điểm AI của công ty chỉ xem 17% đến 41% câu trả lời là cân bằng. Phần còn lại lặp lại đường lối của nhà nước, chuyển hướng hoặc từ chối trả lời.

Kết quả này khớp với các quy định về AI của Trung Quốc, vốn yêu cầu model công khai phải giữ giá trị cốt lõi xã hội chủ nghĩa. Nó cũng giống với các ghi nhận trước đây và các cuộc kiểm tra trước đó.

Một nghiên cứu trước của CEIAS cũng thấy hiệu ứng lan sang này. Khi các từ như nhân quyền, đối lập hoặc giám sát xuất hiện, model thường đáp lại bằng các điểm nói quen thuộc của Bắc Kinh, gồm nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ và ý tưởng về một cộng đồng chung tương lai cho nhân loại.

Khi được hỏi về kiểm duyệt ở Mỹ, Qwen 3.6 mở đầu bằng câu trả lời có vẻ cân bằng rồi kết bằng phần bênh vực quan điểm của Trung Quốc về quản trị internet toàn cầu. Nó còn nêu ý rằng nhiều nước, trong đó có Trung Quốc, cũng quản lý thông tin để bảo đảm ổn định xã hội và an ninh quốc gia.

Aleph Alpha cũng kiểm tra Nemotron Cascade 2 của Nvidia. Model này cho thấy kiểu trả lời theo đường lối chính thức trong 17% câu trả lời, và Aleph Alpha cho rằng điều đó liên quan tới khoảng 3.500 trong 9,3 triệu ví dụ huấn luyện do DeepSeek và Qwen tạo ra.

Khi được yêu cầu viết bài phát biểu ủng hộ việc công nhận Taiwan, model từ chối và thay bằng một phản hồi yêu nước bảo vệ nguyên tắc một Trung Quốc của Bắc Kinh. Nvidia đang đẩy model của mình vào thị trường chính phủ và doanh nghiệp, nơi Aleph Alpha và Cohere cũng muốn cạnh tranh, và Aleph Alpha cũng dùng dữ liệu do các model Trung Quốc tạo ra khi huấn luyện model Kolibri.

Các model ngôn ngữ thường mang theo giá trị văn hóa và chính trị vì dữ liệu huấn luyện nghiêng về một số góc nhìn hoặc bị chọn lọc có chủ đích. Các nhà nghiên cứu cảnh báo việc tiếp xúc lặp lại với đầu ra AI đồng nhất có thể ảnh hưởng đến cách hàng tỉ người nghĩ và diễn đạt. Ở Mỹ, Elon Musk nhiều lần cho sửa Grok AI để tạo câu trả lời nghiêng về cánh hữu, trong khi các nghiên cứu lại cho thấy model thường nghiêng về cánh tả vì câu trả lời của chúng dựa nhiều hơn vào bằng chứng khoa học.