Bài Toán Đầu Tư AI Của Các Hãng Siêu Quy Mô
3 phút đọc

Wachter nói bà gặp một danh sách dài các bất định về kinh doanh và kỹ thuật khi muốn đánh giá tác động của AI lên nền kinh tế trong vài năm tới. Vì vậy, bà không cố đoán các model AI sẽ hữu ích đến đâu hay được triển khai rộng đến mức nào, mà chỉ hỏi tốc độ lợi nhuận của các hãng siêu quy mô phải tăng bao nhiêu để biện minh cho khoản chi của họ.
Cách tính đó cho kết quả rằng các công ty AI sẽ phải tăng năng suất của chính mình lên 2,7 lần để hòa vốn vào 2030. Con số này đã tính đến chi phí vốn, mức lợi nhuận 15% và khấu hao tài sản.
Wachter nói mức đó không phải là không thể. Nếu xảy ra, nó sẽ tạo ra kiểu tăng trưởng kinh tế giống như thời bùng nổ công nghệ thông tin ở Mỹ trong khoảng 10 năm, bắt đầu từ giữa thập niên 1990, nhưng bà cũng nói rằng để đạt được trước 2030 thì đó là rất nhiều tăng trưởng bị dồn vào chỉ vài năm.
Nếu các hãng siêu quy mô không đạt được mục tiêu lợi nhuận như vậy, họ sẽ chậm trả tiền lãi và đối mặt với nguy cơ phá sản, theo Wachter, người từng là kinh tế trưởng và giám đốc bộ phận phân tích kinh tế và rủi ro của SEC. Bà và người đồng tác giả cũng kết luận rằng nếu bùng nổ năng suất không xuất hiện, đợt xây dựng hiện nay sẽ là sự phân bổ vốn sai lớn nhất trong lịch sử.
Các hãng siêu quy mô sẽ chi khoảng 750 tỉ đô la trong năm nay để xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn trên khắp nước Mỹ. Theo một số dự báo, tổng vốn đầu tư AI của Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta và Oracle, công ty hợp tác với OpenAI, có thể vượt 5 nghìn tỉ đô la trong bốn năm tới.
Hiện tại, tổng doanh thu AI sẽ vào khoảng 150 tỉ đến 200 tỉ đô la trong năm nay, theo Gary Gensler, người từng điều hành SEC dưới thời Biden và hiện là giáo sư tại MIT’s Sloan School. Ông nói chi tiêu hiện chưa đi kèm doanh thu tương xứng. Ông cũng cho rằng các khoản đầu tư này có thể sớm phình lên khoảng 3% của tổng sản phẩm trong nước.
Nguồn
- What’s at stake in AI’s trillion-dollar gamble— MIT Technology Review, 15 tháng 9, 2026